Over Tomoko en de Foundation (NL)
©Takashi Kawashima
Tomoko Mukaiyama, geboren in Japan, is pianist, beeldend kunstenaar en multidisciplinair maker gevestigd in Amsterdam. Ze studeerde aan conservatoria in Japan, de Verenigde Staten en Nederland, en ontwikkelde daar haar muzikale basis in de westerse klassieke muziek.
Haar internationale carrière kreeg vorm in 1991, toen ze de International Gaudeamus Interpreters Competition won met werk van Conlon Nancarrow en Meredith Monk. Sindsdien werkte ze samen met toonaangevende ensembles en orkesten, waaronder Ensemble Modern (Frankfurt), Ensemble Intercontemporain (Parijs), het Koninklijk Concertgebouworkest, het London Philharmonic Orchestra en het New York Philharmonic.
Aangetrokken tot het onbekende en de wens om bestaande structuren open te breken, verlegt Mukaiyama voortdurend de grenzen van het traditionele concert. Sinds het begin van deze eeuw ontwikkelde ze zich daarnaast tot beeldend kunstenaar en maakte ze grootschalige, meeslepende installaties voor onder meer de Biennale of Sydney, Oerol Festival, de Yokohama Triennale en de Echigo-Tsumari Art Triennial. Haar eerdere projecten laten al zien hoe ze het pianoconcert steeds opnieuw uitdaagt. Zo was for you (2005) een openbaar pianorecital voor één enkele bezoeker tegelijk. In wasted (2009) vormden 12.000 witte zijden jurken een reizende installatie over vruchtbaarheid, waarbij reacties van het publiek onderdeel werden van een uitvoering van Bachs Goldbergvariaties.
Samenwerking staat altijd centraal in Mukaiyama’s praktijk. Ze zoekt bewust de dialoog met makers uit andere disciplines en werkte onder meer samen met architect Toyo Ito, filmmaker Aryan Kaganof en choreograaf Jiří Kylián, naast vele ontwerpers, dansers, fotografen en andere kunstenaars.
Afhankelijk van de context en haar samenwerkingen krijgt haar werk steeds een andere vorm. Ze trad op in prestigieuze zalen zoals Lincoln Center in New York, maar net zo goed in galerieën, openbare ruimtes of zelfs op een lokale vismarkt. Tijdens de coronapandemie ontwikkelde ze samen met filmmaker Reinier van Brummelen de serie A Live (2020–2021), een reeks online concerten die vanuit bijzondere locaties wereldwijd werd uitgezonden. Daarmee onderzocht ze nieuwe manieren om publiek met elkaar en met kunst te verbinden.
Het werk van Mukaiyama staat altijd in directe relatie tot de wereld om ons heen. Ze schuwt maatschappelijke en politieke thema’s niet en nodigt haar publiek uit om kritisch te kijken naar de werkelijkheid. Ook vandaag blijft haar praktijk zich ontwikkelen. In 2026 presenteerde ze haar eerste museale solotentoonstelling in Arts Maebashi. Tegelijkertijd sloeg haar stichting een nieuwe koers in onder de naam WE ARE THE HOUSE. Daarmee verschuift de aandacht geleidelijk van Mukaiyama als individuele kunstenaar naar een internationaal netwerk van makers, denkers en lokale stemmen. Binnen dit initiatief is nadrukkelijk ruimte voor mensen die bestaande systemen bevragen en zich inzetten voor minderheden en een inclusievere samenleving.
Lees meer over Geselecteerde werken
De Tomoko Mukaiyama Foundation
In 2007 is de Tomoko Mukaiyama Foundation opgezet. De Foundation streeft ernaar nieuwe samenwerkingen te realiseren die zijn geïnspireerd op Mukaiyama’s artistieke visie, waarin verschillende hedendaagse kunst- en muziekvormen met elkaar worden verweven. Zo brengt de Foundation dans, fotografie, architectuur, muziek en meer samen, gericht op het formuleren van originele esthetische vraagstukken en conclusies. Daarbij wil de organisatie haar producties ook toegankelijk maken voor een breder publiek, zowel in Nederland als in de internationale kunstwereld. De Tomoko Mukaiyama Foundation treedt op als producent van de projecten van Tomoko Mukaiyama en heeft meerjarige subsidies ontvangen van het Fonds Podiumkunsten.
Download PDF: Bio Tomoko Mukaiyama NL
